02122716935 - 02122716955 info@drdaneshmand.com
دکتر رضا دانشمند / مجله روانپزشکی / مفهوم ترس و انواع آن
مدت زمان مطالعه ۸ دقیقه

مفهوم ترس و انواع آن

ترس «احساس ناخوشایند و اغلب ناشی از پیش بینی یا آگاهی از خطر است. ترس کاملاً طبیعی است و به افراد کمک می کند موقعیت ها و تهدیدهای خطرناک را بشناسند و به آنها پاسخ دهند.

با این حال، ترس سالم یا ترسی که عملکرد محافظتی دارد، می تواند به ترس ناسالم یا بیمارگونه تبدیل شود که می تواند منجر به رفتار اغراق آمیز و خشونت آمیز شود.

مراحل مختلف ترس

  • اولین مورد ترس واقعی یا ترس مبتنی بر یک موقعیت واقعی است. اگر کسی یا چیزی به شما صدمه بزند، دلیلی برای ترس از آن در آینده دارید.
  • دوم ترس واقع بینانه یا احتمالی است. این ترس مبتنی بر واقعیت است که باعث می شود فرد در وهله اول از یک تهدید اجتناب کند.
  • سوم ترس اغراق‌ آمیز یا احساسی با فردی سروکار دارد که ترس‌ ها یا رویدادهای گذشته را به یاد می ‌آورد و آن ‌ها را به موقعیت فعلی تزریق می‌کند. این نوع ترس به ویژه به تعارض مربوط می ‌شود. ترس عاطفی بر نحوه برخورد افراد با موقعیت های متعارض تأثیر می گذارد.

علل ترس

تعارض اغلب ناشی از نیازهای برآورده نشده و ترس های مربوط به این نیازها است. رایج ترین ترس در درگیری حل نشدنی، ترس از دست دادن هویت و یا امنیت است. افراد و گروه‌ ها خود را به روش ‌های خاصی شناسایی می‌کنند (بر اساس فرهنگ، زبان، نژاد، مذهب، و غیره) و تهدیدهایی که این هویت ‌ها را تهدید می‌ کند، ترس ‌های بسیار واقعی را برمی ‌انگیزد – ترس از انقراض، ترس از آینده، ترس از ظلم و غیره.

ترس در انسان می تواند به دلیل یک محرک خاص که در حال رخ می دهد یا حتی به دلیل انتظار تهدیدی در آینده برای زندگی یا بدن فرد رخ می دهد. پاسخ به ترس ناشی از ادراک خطر با اجتناب از تهدید که به عنوان پاسخ جنگ یا گریز نیز شناخته می شود، منجر به رویارویی یا فرار می شود. ترس در موارد شدید نیز می تواند منجر به فلج شود. در حیوانات و انسان ها ترس عاملی است که در اثر فرآیند شناخت و یادگیری اتفاق می افتد. بنابراین ترس را می توان به دو نوع طبقه بندی کرد. اولی ترس منطقی و بعدی ترس غیرمنطقی است. ترس غیرمنطقی به عنوان فوبیا نیز شناخته می شود.

نادرترین ترس چیست؟

بسته به علت اصلی احساس ترس، می تواند از ترس از تاریکی تا ترس نادر مانند:

ابلوتوفوبیا

به ترس از حمام کردن اشاره دارد که می تواند به ترومای مرتبط با حوادث آب به ویژه در مراحل اولیه زندگی مرتبط باشد. این نوع ترس اغلب به اضطراب اجتماعی و بوهای غیربهداشتی بدن تبدیل می شود که با گذشت زمان می تواند ناخوشایند باشد.

آراکی بوتیروفوبیا

به عنوان ترس از چسبیدن کره بادام زمینی به سقف دهان شناخته می شود. ماهیت آن کاملاً خاص است و همین امر باعث می شود که بروز آن نادر باشد. ممکن است مشکل کوچکی به نظر برسد، اما می تواند ترس از خفگی و خوردن سایر محصولات غذایی را نیز ایجاد کند.

آریتوموفوبیا

یا ترس از ریاضی را می توان به راحتی با بیزاری از ریاضی اشتباه گرفت. فوبیا با اعداد یا نمادها مرتبط نیست، بلکه به موقعیتی مرتبط است که در آن فرد مجبور به حل یک مسئله ریاضی است.

کایروفوبیا

ترس از دست انسان، می تواند دست خود یا شخص دیگری باشد که اغلب منجر به صدمات فیزیکی شدید دست و شرایطی مانند آرتریت می شود.

کلوفوبیا

به ترس از لمس، صدا و حتی بوی روزنامه معروف است. ممکن است افراد با شنیدن صدای خش خش روزنامه دچار اضطراب شوند.

5 ترس اولیه چیست؟

انقراض

ترس از نابودی یا از بین رفتن یا به تعبیر عامیانه “ترس از مرگ””. ترس با ترس از چگونگی مرگ یک فرد مرتبط است. برخی از نمونه های انقراض عبارتند از ترس از تاریکی، پرواز، ارتفاعات و بیماری های کشنده.

قطع عضو یا تهاجم بدنی

ترس از شکستن مرزهای فیزیکی یا ترس از دست دادن بخشی از بدنمان. این می تواند منجر به اضطراب آسیب دیدن یا هر موقعیتی شود که می تواند زندگی را تهدید کند.

از دست دادن استقلال

ترس از محدود شدن، محبوس شدن، به دام افتادن یا خفه شدن. این می تواند به ترس های فیزیکی مانند بی حرکت شدن، فلج شدن، یا محدودیت های فیزیکی مرتبط باشد، یا می تواند ذهنی باشد مانند خفه شدن، به دام افتادن، غرق شدن، زندانی شدن، هر شرایطی که توسط خود فرد قابل کنترل نباشد.

رها کردن، جدایی یا طرد شدن

انسان ها به عنوان حیوانات اجتماعی شناخته می شوند و ترس از تنهایی می تواند یکی از بزرگترین ترس های بشر باشد. به عنوان مثال می توان به ترس از حفظ یک رابطه اشاره کرد یا اگر فردی آن شخص را از دست داده باشد، این رابطه می تواند متنوع باشد مانند دوستی، ازدواج شکست خورده یا مرگ یکی از عزیزان.

شرم، تحقیر یا بی ارزشی

همچنین به عنوان مرگ خود شناخته می شود، می تواند ترسی مرتبط با موقعیت های اجتماعی باشد که در آن فرد از موقعیت های بد در مقابل عزیزان خود احساس شرم می کند. موقعیت هایی مانند انتقاد، شکست، قلدری، قربانی شدن یا اشتباه در سخنرانی عمومی می تواند محرک باشد.

چه چیزی باعث ترس می شود؟

این یک حقیقت جهانی است که باعث ایجاد ترس به عنوان یک تهدید می شود. تهدید آسیب دیدن بسته به منبع تهدید (فیزیکی، عاطفی یا روانی) این تهدید می‌تواند واقعی یا خیالی باشد، و این موضوع باعث می‌شود که فرد تقریباً به هر چیزی شبیه به یک احساس تهدید کننده زندگی داشته باشد:

  • تعامل اجتماعی و یا طرد.
  • مرگ و مردن.
  • تاریکی یا از دست دادن دید اطراف.
  • ارتفاعات و پرواز.
  • مارها، جوندگان، عنکبوت ها و سایر حیوانات.

در زندگی از چه چیزی بیشتر می ترسید؟

زندگی می تواند در بسیاری از جنبه های زندگی غیرقابل پیش بینی باشد، که باعث می شود فرد نسبت به بخش های خاصی ترسیده شود، مانند:

ترس از شکست

یکی از رایج ترین ترس هایی است که در نسل بشر دیده می شود. به راحتی می تواند افراد را از دستیابی به بسیاری از چیزهایی که یک فرد می تواند در صورت غلبه بر آن ترس انجام دهد باز دارد.

ترس از موفقیت

ترس از موفقیت را می توان با ترس از شکست اشتباه گرفت اما متفاوت است. در این حالت، فرد از مجموعه مهارت های خود آگاه است، اما اغلب نگران مدیریت موفقیت پس از دستیابی است

ترس از دست دادن

این یکی از برجسته ترین و قدرتمندترین ترس هایی است که می تواند فرد را در زندگی شخصی و حرفه ای خود باز دارد. طغیان‌ های عاطفی منفی خشم را تحریک می‌کند، که می‌تواند در سطح ذهنی و فیزیکی ناسالم باشد.

ترس از قضاوت شدن

این یکی از رایج ترین ترس های اجتماعی است که فرد می تواند داشته باشد. ترس می تواند پوسته ای ایجاد کند که می تواند فرد را از موقعیت های اجتماعی دور نگه دارد.

ترس از دست دادن هویت شخصی

وقتی فردی یک شخصیت را به یک دارایی مادی متصل می کند، ممکن است پس از، از دست دادن آن چیز احساس ترس کند. تملک می تواند ناخودآگاه باشد و ممکن است در ضمیر خودآگاه محقق نشود.

چرا برخی از مغزها از ترس لذت می برند؟

جنبه ‌های خاصی از ترس وجود دارد که ممکن است فرد از آن لذت ببرد، زیرا احساس ترس هورمون ‌های خاصی را در طول پاسخ مبارزه یا فرار ترشح می‌کند. اول، ضربه اولیه ترس در هنگام پرواز یا موقعیت مبارزه به دلیل واکنش های شیمیایی ناشی از دوپامین در سیستم عصبی زیستی لذت بخش است.

به غیر از واکنش های فیزیکی، ترس می تواند به عنوان یک تقویت کننده اعتماد به نفس عمل کند. از آنجایی که شرایط شما را در موقعیت دشواری قرار می دهد، بیرون آمدن از آن می تواند به شما احساس موفقیت و اعتماد به نفس بدهد.

در این مورد، موقعیت می تواند آسیب زا باشد یا می تواند موفقیت آمیز باشد و کاملاً به رویکرد فردی به موقعیت پرواز و مبارزه بستگی دارد.

آیا ترس یک عادت است؟

همانطور که یک روانپزشک با تجربه می گوید، ترس غیر منطقی است، ایجاد عادت آن نیز یکسان تلقی می شود. در بیشتر موارد، ترس هایی مانند ترس از تاریکی و هیولاهای داخل کمد را می توان با افزایش سن نادیده گرفت. با این حال، اگر اینطور نباشد، ممکن است عادت به ترس ایجاد شود که می تواند به فوبیا تبدیل شود. ایجاد فوبیا می تواند برای سلامت روحی و جسمی شما مضر باشد. همچنین در صورت عدم مراقبت می تواند زندگی اجتماعی شما را مختل کند.

روانشناسان چه می گویند:

روانشناسان پیشنهاد کرده اند که ترس یکی از معدود احساسات ذاتی است که در همه انسان ها یافت می شود. سایر احساسات ذاتی موجود در انسان عبارتند از: خشم، اضطراب، عصبانیت، شادی، وحشت، وحشت و غم. با این حال، بین ترس و اضطراب تفاوت وجود دارد. اگرچه هر دوی این احساسات ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند، اما اضطراب اغلب به عنوان تهدیدی رخ می دهد که اجتناب ناپذیر یا غیرقابل کنترل تلقی می شود. آمیگدال مکانی در مغز ما است که با ترس در ارتباط است. آمیگدال در پشت غده هیپوفیز ما قرار دارد. آمیگدال ترشح هورمون هایی را بر عهده دارد که بر پرخاشگری و ترس تأثیر می گذارد. هنگامی که تحریک ترس و پرخاشگری ایجاد می‌ شود، آمیگدال هورمون ‌هایی را ترشح می‌ کند که فرد را در حالت هوشیاری قرار می‌ دهد که باعث دویدن، حرکت، پرواز و دیگران می‌ شود.

منابع:

https://www.beyondintractability.org/essay/fear

دکتر رضا دانشمند

دکتر رضا دانشمند

دکتر رضا دانشمند، روان پزشک، متخصص اعصاب و روان
روان درمانگر اعتیاد، درمانگر بازتوانی شناختی و نوروتراپیست
رییس بیمارستان روانپزشکی رازی
دبیر کمیته اعتیاد انجمن علمی روان‌پزشکان ایران
عضو مرکز تحقیقات سوء مصرف و وابستگی به مواد دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی

برچسب ها:
مقالات مرتبط

چه تفاوتی میان توهم و هذیان وجود دارد؟

هذیان و توهم هر دو از علائم اختلالات سلامت روان هستند که درک فرد از واقعیت را تغییر می دهند. اگرچه این دو واژه مشابه هستند، اما یکسان نیستند. درک تفاوت بین هذیان و توهم می تواند در تشخیص و درمان و...

بهترین روش درمان افسردگی با نوروتراپی

بهترین روش درمان افسردگی با نوروتراپی

برخی افسردگی را نوعی ناتوانی "نامرئی" می دانند. زیرا هیچکس متوجه شدت آسیب نمی شود چون تمام این آسیب در درون شما اتفاق می افتد. افسردگی یک بیماری بسیار رایج است. به طوریکه طبق آمار (سال2020) بیشتر از...

راه های مدیریت، کنترل و مهار خشم در کودکان

راه های مدیریت، کنترل و مهار خشم در کودکان

خشم یک احساس طبیعی و سالم است. اما بسیاری از کودکان برای درک تفاوت بین احساس عصبانیت و رفتار پرخاشگر تقلا و تلاش می کنند. وقتی بچه ‌ها نمی‌ دانند چگونه با احساسات خود کنار بیایند، ناامیدی و عصبانیت...

خوردن قرص خواب زیاد باعث چه چیزی می شود؟

خوردن قرص خواب زیاد باعث چه چیزی می شود؟

برای افرادی که شب ها نمی توانند به خوبی بخوابند، مصرف قرص ‌های خواب ‌آور یک توصیه رایج برای داشتن یک استراحت شبانه خوب است. این قرص ها همچنین برای افرادی که نیمه شب از خواب بیدار می شوند نیز مفید...

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.