02122716935 - 02122716955 info@drdaneshmand.com

اختلالات خواب

اختلالات خواب

امروزه افراد با انواع مختلفی از اختلالات خواب دست به گریبان هستند.

این اختلالات شامل چندین اختلال با علائم متفاوت می باشند اما به زبان ساده می توان گفت که بر اساس دو ویژگی کلی طبقه بندی می شوند.

اول) این که شما در طول شبانه روز چه میزان می خوابید.

دوم) این که کیفیت خواب شما چگونه است.

اولین سوالی که می تواند ابتلا به اختلالات خواب را مشخص کند این است که آیا صبح که از خواب بیدار می شوید احساس خستگی می کنید یا خوابتان آنقدر با کیفیت بوده است که احساس رضایت از آن دارید؟

اختلالات خواب علل گوناگونی دارند که بازه این عوامل آنقدر گسترده است که می تواند از عادات بد خوابیدن بتا مشکلات جسمی و طبی که چرخه خواب را در بر بگیرد.

در ادامه ی بحث به بررسی انواع اختلالات خواب، علل آن، مشکلات ناشی از ابتلا به اختلالات خواب، چرخه ی خواب و بیداری، تشخیص و درمان این اختلالات به طور مختصر خواهیم پرداخت.

 

خطرات اختلال خواب

کمبود خواب می تواند بر روی هر بخش از زندگی اثرات سوء داشته باشد.

از آن جمله می توان به تصادفات رانندگی، مشکلات ارتباطی بین فردی، مشکلات شغلی، صدمات ناشی از کمبود خواب در محیط های کاری، مشکلات حافظه، اختلالات خلقی و … اشاره کرد.

علاوه بر این ها مطالعات اخیر نشان می دهند که کم خوابی خطر ابتلا به بیماری های قلبی، چاقی و دیابت را نیز افزایش می دهد.

 

علائم اختلال خواب

اختلالات خواب چندین نوع مختلف دارند و بدیهی است که هر یک دارای علائم اختصاصی خود هستند.

پس می توان گفت که علائم اختلال خواب بستگی به نوع آن دارد.

با این حال، عمده ترین علائم عبارتند از:

  • احساس خواب آلودگی شدید در طول روز
  • مشکل در به خواب رفتن و ادامه خواب
  • خر و پف کردن
  • آپنه خواب (حالتی که در آن فرد برای مدت کوتاهی تنفسش قطع می شود و دوباره به حال عادی بر می گردد)
  • احساس نا آرامی در پاها و بی قراری در آن ها هنگام خوابیدن یا در طول خواب (سندرم پاهای بی قرار)

 

چرخه خواب

از نظر فیزیولوژیکیک دو نوع خواب وجود دارد:

  • خواب با حرکات سریع چشم (REM)
  • خواب بدون حرکات سریع چشم (NREM)

 

رویا ها اغلب در خواب REM رخ می دهد.

خواب  REM، حدود 25 درصد از کل خواب را تشکیل می دهد که هرچه خواب به انتهای خود یعنی هنگام سحر نزدیک می شود این مقدار بیشتر می شود.

استراحت ناشی از خواب، در خواب NREM رخ می دهد.

این خواب شامل 4 مرحله می باشد که مراحل 3 و 4 آن عمیق ترین بخش خواب است.

اختلالات خواب در چرخه خواب و بیداری اخلال ایجاد می کنند و باعث می شوند فرد دچار مشکلاتی شود.

 

خواب مورد نیاز بدن

نیاز به خواب از فردی به فرد دیگر متفاوت است اما الگوی رایج آن عبارت است از:

  • نوزادان: 16 ساعت خواب شبانه
  • نوجوانان: 9 ساعت خواب شبانه
  • بزرگسالان: 7 الی 8 ساعت خواب شبانه

با این حال بسیاری از بزرگسالان هستند که با 5 ساعت خواب شبانه کارایی به اندازه 8 ساعت خواب را دارند.

 

بی خوابی  Insomnia

همه ما تجربه بی خوابی را داشته ایم.

بی خوابی وقتی که گاه به گاه رخ دهد غیر طبیعی نیست اما اگر شما هر شب (اکثر شب ها) در خوابیدن و به خواب رفتن مشکل دارید، دچار بی خوابی هستید.

(البته باز هم یادآوری می کنم که تشخیص تمامی اختلالات روان پزشکی بر عهده روانپزشک و روانشناس می باشد پس از هر گونه تشخیص گذاری بر اساس خوانده ها و نوشته ها باید پرهیز کرد).

بی خوابی شایع ترین اختلال خواب در بین اختلالات خواب است؛

به طوری که تقریباً یک سوم جمعیت عمومی در طول عمر یک بار به این اختلال مبتلا می شوند.

در برخی از افراد بی خوابی با عادت های قبل از خوابیدن (که به آن بهداشت خواب می گویند) ارتباط دارد. آیا قبل از خواب قهوه، چای یا نوشیدنی های انرژی زا مصرف می کنید؟ آیا قبل از خواب سیگار، مواد مخدر یا محرک یا غذای سنگین مصرف می کنید؟ آیا برای خواب ساعت مشخصی ندارید و هر شب در ساعات متفاوتی به رختخواب می روید یا با تلفن همراه و تبلت خود در رختخواب مشغول می شوید؟ این ها نمونه هایی از کارهایی است که بهداشت خواب شما را به شدت کاهش می دهد و در ابتلا به بی خوابی بسیار دخیل هستند.

از علل دیگر بی خوابی می توان به برخی از اختلالات روانی مثل افسردگی، اضطراب و اختلال استرس پس از سانحه اشاره کرد.

متاسفانه برخی از داروهای مورد استفاده برای درمان اختلالات روانی خود باعث بی خوابی می شوند.

اگر از این دارو ها مصرف می کنید و گمان می کنید که بی خوابی شما ناشی از اثرات جانبی این دارو ها می باشد، باید به روانپزشک یا پزشک معالج خود مراجعه کنید و این موضوع را با وی مطرح کنید.

وقفه تنفسی در خواب یا آپنه Apnea

آپنه خواب به این معنی است که فرد هنگام خواب برای ثانیه هایی جریان تنفسش قطع و دوباره شروع می شود.

این اتفاق باعث می شود که فرد از مرحله عمیق خواب به مراحل کم عمق تر وارد شود و همین امر می تواند باعث شود در طول روز بسیار خواب آلود باشد بدون اینکه حتی دلیل آن را بداند.

اگر شما هم در طول روز با آن که به نظرتان شب قبل خوب خوابیده اید احساس کمبود خواب دارید،
بهتر است از همسر یا افرادی که در کنار آن ها می خوابید بپرسید که آیا در طول شب دچار این وقفه های تنفسی می شوید و آیا زیاد خر و پف می کنید یا خیر.

آپنه خواب در مردان چاق و یا بالای 65 سال شایعتر از دیگران است.

 

حمله خواب  Narcolepsy

آیا پس از سپری کردن یک خواب شبانه خوب، باز هم در طول روز چرت می زنید و بیدار ماندن برایتان سخت است؟

افرادی که مبتلا به نارکولپسی یا حمله خواب هستند نمی توانند خواب خود را در طول روز کنترل کنند و ناگهان به خواب می روند.

برخی دیگر از علائم این اختلال عبارتند از:

از بین رفتن کنترل عضلات همراه با هیجانات قوی

توهم های شبیه به رویا هنگام به خواب رفتن یا بیدار شدن از خواب

رویا دیدن حتی هنگامی که فرد قصد خواب ندارد و فقط لم داده است

افراد مبتلا به حمله خواب وقتی بیدار می شوند نیز اغلب احساس می کنند که هنوز نمی توانند عضلاتشان را حرکت دهند.
دلیل حملات خواب، ورود ناگهانی فرد به مرحله خواب REM است.

 

خواب گردی Sleep Walking

آیا برایتان پیش آمده که بدون این که بدانید، هنگام خواب از جایتان برخیزید و راه بروید؟

آیا تا به حال اطرافیانتان به شما گفته اند که دیشب از خواب بیدار شدید و راه رفتید و کارهای عجیب و غریبی انجام دادید ولی شما چیزی را به یاد نداشته باشید؟

خواب گردی هنگامی رخ می دهد که خواب از مرحله 4 وارد مرحله سه می شود.

خواب گردی بیشتر در سنین 4 تا 8 سالگی رخ می دهد.

با این حال این اتفاق می تواند برای همه افراد با هر سن و جنسیتی اتفاق بیافتد.

 

درمان اختلالات خواب

برای درمان آپنه خواب می توان از دستگاهی به نام CPAP یا Continuous Positive Air Pressure  استفاده کرد.

این دستگاه، مجاری تنفسی را باز نگه میدارد و باعث می شود وقفه تنفسی رخ ندهد.

حملات خواب و سندرم پاهای بی قرار از طریق تغییر سبک زندگی و بهبود آن و یا دارو درمانی قابل درمان است
(و مثل همیشه تاکید می شود که دارو درمانی فقط تحت نظر روانپرشک انجام بپذیرد و از مصرف هرگونه دارو به صورت خودسرانه جداً خودداری کنید).

بی خوابی یا Insomnia نیز از طریق دارودرمانی یا رعایت بهداشت خواب قابل درمان است.

برای یادگیری و تمرین بهداشت خواب از روانشناس یا روانپزشک کمک بگیرید.

از جمله درمان های غیر دارویی اختلالات خواب می توان به این موارد اشاره کرد:

  • درمان های شناختی – رفتاری
  • تمرینات ذهن آگاهی
  • تمرینات یوگا
  • بیوفیدبک
  • تن آرامی

نکته پایانی

با توجه به توضیحات دقیق ارائه شده درمورد انواع اختلال خواب، اگر شما نیز علائم این اختلالات را در خود مشاهده می کنید،
می توانید به روانپزشک مراجعه کنید.

در این موارد، راه های مختلفی برای درمان مشکلات خواب وجود دارند.

دکتر رضا دانشمند ، روانپزشک و روان درمانگر می توانند با انجام بررسی بر روی علت ایجاد مشکلات مربوط به خواب شما،
بهترین راه درمان آن را به شما ارائه کنند.

مقالات مرتبط

آیا زنان بیشتر از مردان دچار اضطراب می‎شوند؟

آیا زنان بیشتر از مردان دچار اضطراب می‎شوند؟

طبق گزارش جدیدی که دانشکده پزشکی هاروارد در مجله Coping with Anxiety and Phobias منتشر کرده است، جنسیت برای انواع خاصی از اختلالات اضطرابی و ترس ها (فوبی ها) نقش مهمی بازی می کند. این نشریه به بررسی...

رابطه خشم و اضطراب

رابطه خشم و اضطراب

رابطه خشم و اضطراب در این نوشتار برآنیم که نتایج آخرین پژوهش ها در مورد رابطه میان خشم و اضطراب را در اختیار شما عزیزان گذاشته و توضیحات مختصری در این مورد را به اطلاع شما برسانیم. سوالی که ممکن است...

0 دیدگاه

یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

18 − 13 =